10 Kasım 1938 sabahı saat dokuzu beş geçe, Dolmabahçe Sarayı’nda Türk milletinin en büyük evladı Gazi Mustafa Kemal Atatürk hayata gözlerini yumdu. Aradan 88 yıl geçti; saatler her yıl o dakikada yine durur, yurdun dört bir yanı bir an için yine susar.
Bir milletin yeniden ayağa kalkışı
Atatürk, yorgun ve işgal altındaki bir yurttan bağımsız Türkiye Cumhuriyeti’ni çıkardı. Onun mirası yalnızca kazanılan zaferler ve kurulan devlet değildir: Türk milletine kendi adını, kendi dilini ve kendi tarihini yeniden hatırlattı.
Ne mutlu Türküm diyene!
Atatürk, Onuncu Yıl Nutku, 29 Ekim 1933
Kökleri hatırlamak
Atatürk, Türk tarihini ve Türk dilini bilimsel yollarla araştırmak için 1931’de bugünkü Türk Tarih Kurumu’nu, 1932’de Türk Dil Kurumu’nu kurdurdu. Orhun Yazıtları’nda Bilge Kağan’ın ve Kül Tigin’in sözleri böylece yeniden okunur, yeniden anlaşılır oldu. Yaklaşık on üç yüzyıl önce Bilge Kağan’ın ağzından taşa şu sözler kazınmıştı:
Üstte gök çökmedikçe, altta yer delinmedikçe, ey Türk milleti, ilini ve töreni kim bozabilir?
Kül Tigin Yazıtı, 732
Türk büyüklerini anarken
Bugün Atatürk’ü anarken, Türk milletinin adını ve sanını yaşatan bütün büyüklerimizi de saygıyla anıyoruz: bengü taşlarla seslerini bugüne ulaştıran Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk’u; “Dilde, fikirde, işte birlik” diyen Gaspıralı İsmail Bey’i; Türkçülüğün esaslarını yazan Ziya Gökalp’i; Atatürk’ün silah arkadaşlarını ve bu yurt için canını veren bütün aziz şehitlerimizi.
Türk Kepit’te yaptığımız her işin özü budur: mazideki değerlerimizi bugünde yaşatmak. Takılarımıza kazıdığımız harfler o taşlardan gelir; yürüdüğümüz yol, Atatürk’ün gösterdiği yoldur.
Ey Türk gençliği! Birinci vazifen, Türk istiklâlini, Türk Cumhuriyetini, ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir.
Atatürk, Gençliğe Hitabe, 1927
Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, silah arkadaşlarını ve aziz şehitlerimizi saygı, rahmet ve minnetle anıyoruz. Ruhları şad olsun.
